یکی از مهمترین مراحل یک پژوهش موفق، تعیین سؤال پژوهش یا در نهایت موضوع پژوهش است. بهتره از قبل، رشته هایی که در آن پژوهش انجام میدید رو مشخص کنید و سپس به سراغ جستجو برای سؤال پژوهش برید. جالبه بدونید مرحله انتخاب موضوع پژوهش، یکی از چالشبرانگیزترین مراحل برای پژوهشگران و محققان به حساب میاد.
برای انتخاب موضوع پژوهش، باید اطلاعات کافی رو در مورد رشته مورد نظرتون داشته باشید و از جدیدترین تحولاتش باخبر باشید. داشتن این دو، بهتون کمک میکنه که:
• موضوع مناسبی رو برای انجام پژوهش در رشته مورد نظرتون تعیین کنید.
• پژوهشگران مشهور در رشته خودتون رو بشناسید و کارهاشون رو پیگیری کنید و در صورت امکان، باهاشون همکاری داشته باشید.
• مجله های مهم رو پیدا کنید و به طور مرتب مطالعه کنید. در صورت امکان، پژوهشهاتون رو هم در این مجلات به چاپ برسونید.
• کلیات کارتون رو برای سایرین توضیح بدین و از این طریق، نسبت به اهمیت پژوهشتون قانعشون کنید.
چگونگی پیداکردن سؤال پژوهش
یکی از راههای پیداکردن یه سؤال پژوهش خوب، مرتب مطالعه کردن است. مطالعه مفید و مرتب، باعث میشه با پیشرفتها و همچنین مشکلات و مسائل حل نشده آشنا بشین و از دل این مطالب، سؤال پژوهش خوبی برای خودتون پیدا کنید.
برای این کار، ابتدا در متون مختلف در رشته خودتون جستجو کنید و به طور مرتب مطالعه کنید. میتونین با مجلات اطلاعات عمومی شروع کنید ولی لازم نیست خودتون رو فقط به مجله محدود کنید علاوه بر مجله، میشه از اخبار و وبلاگهای پژوهشی هم استفاده کرد. وقتی تونستید چند تا موضوع خوب برای سؤال پژوهش انتخاب کنید، فهرست مجلات و چکیده مقالات مختلف در راستای موضوعات انتخابیتون رو بررسی و مطالعه کنید. مطالبی که به طور مستقیم به پژوهشتون ربط داره رو باید به طور کامل و جامع مطالعه کرد.
* نکته: مطالب نقد و بررسی (Review) و مشکلات ویژه زمینه ای مناسبی برای مطالعه هستند. این نوع مطالب رو در زمینه موضوعتون بررسی کنید که بهتون کمک میکنن حیطه های جدید و موضوعات روز رو شناسایی کنید و در نهایت موضوع پژوهش خوبی انتخاب کنید.
* نکته: میتونید نوتیفیکیشنهای اطلاعرسانی مجلات و مقالات مربوط به رشته تون رو فعال کنید که هروقت مطلب جدیدی در رشته شما در مجلات مختلف به چاپ رسید، از طریق ایمیل یا هر راه دیگه، بهتون اطلاع داده بشه.
* نکته: با عضویت در یک ژورنال کلاب، مطالب مربوط به سؤال پژوهش خودتون رو پیدا، مطالعه و کامل بررسی کنید. این کلابها معمولاً شامل 5 تا 10 نفر از یک گروه پژوهشی یا مؤسسه میشه که با هم جلساتی رو برگزار میکنند و در مورد نکات مثبت و منفی پژوهش مورد نظرشون و مطالب مربوط به آن، بحث میکنن. این جلسات، به شما کمک میکنه که اطلاعات بروز در مورد رشتهتون داشته باشید و بدونید برای یه پژوهش خوب، چه چیزهایی ضروریه.
اگر براتون ممکنه، با نویسنده های پژوهشهایی که پیدا میکنید، از طریق ایمیل یا به صورت حضوری، ارتباط برقرار کنید. رفتن به کنفرانس های مختلف، راه مناسبی برای پیداکردن این نویسنده ها است. بعضی اوقات، علاوه بر خوندن پژوهش، بهتره با خود نویسنده هم صحبتهایی داشته باشید تا ایده های بهتر و بیشتری برای سؤال پژوهش بگیرید.
در مرحله دوم، به تعیین ساختار پژوهش میرسیم. بعد از تموم کردن آزمایشها و بررسیها، حال وقت این رسیده که هر چیزی که جمعآوری کردید رو با قالبی منسجم و البته به صورت خلاصه، بر روی یک کاغذ بنویسید. این نوشته، باید جوری باشه که داستان پژوهش شمارو بتونه تعریف کنه. پژوهشگران آدمای مشغولی هستند پس ضروریه که پژوهشها بهگونهای نوشته بشه که خوندنش هم سریع باشه و هم آسون. برای این منظور، پژوهشها و مقالات از یک ساختار استاندارد پیروی میکنند که به خواننده اجازه میده به راحتی اطلاعاتی که دنبالش هستند رو پیدا کنند. در این قسمت، ما به بررسی ساختار استاندارد پژوهش میپردازیم و یاد میگیریم در هر بخش، چه چیزهایی باید بنویسیم.
نگاهی اجمالی به ساختار پژوهش استاندارد
ساختار IMRaD ساختاری است که ما قسمت بدنه پژوهش رو (بعد از عنوان و خلاصه پژوهش) بر اساس اون مینویسیم و میشه گفت یک ساختار نگارش پژوهش شناخته شده و مناسبه. این عبارت مخفف اصطلاحات زیر هستش:
• مقدمه یا Introduction
• مواد اولیه و روشها یا Materials and Methods
• نتایج یا Results
• بحث و نتیجهگیری یا Discussion and Conclusions
همه مجلات از این ساختار به ترتیب گفته شده پیروی نمیکنند ولی بیشتر مقالات چاپ شده ساختاری مشابه ساختار IMRaD دارند. این ساختار، ویژگیهای زیر رو داره:
• نگاهی منطقی به روند کلی محتوای پژوهش
• باعث میشه پژوهشها به صورت منسجم نوشته بشن و خوندنشون آسون باشه
• ارائه دادن نوعی «نقشه» که باعث میشه خواننده بتونه در هر پژوهش، مطلبی که مدنظرش هست رو پیدا کنه
• به نویسندگان یادآوری میکنه که در یک مقاله، چه محتوایی باید قرار داده بشه
• تمام محتوای لازم برای تکرار کار یا تولید دوباره محصول رو ارائه میده
به طور معمول، قسمتهای مختلف یک مقاله، به این ترتیب نوشته میشوند: عنوان پژوهش، خلاصه پژوهش، مقدمه، مواد اولیه و روشها، نتایج، بحث و نتیجهگیری. این ترتیب، لزوماً بهترین ترتیب برای نگارش یک پژوهش نیست. ما یه روش دیگه رو به شما پیشنهاد میکنیم که باعث میشه پژوهشتون انسجام و نظم بیشتری داشته باشه.
1- مواد اولیه و روشها
2- نتایج
نوشتن این دوتا در اول پژوهش، خیلی راحتتره چون در ابتدا شما آزمایشها و تحقیقات خودتون رو انجام میدید و نتایج مختلفی جمعآوری میکنید.
3- مقدمه
4- بحث
5- نتیجه گیری
بعد از این که نتایج گردآوری شده رو بررسی کردین، این قسمتها رو بنویسین چون تا این جا میدونین که پژوهشتون چه مسیری رو طی کرده و بهترین مجله برای چاپ پژوهشتون رو پیدا کردین.
6- عنوان پژوهش
7- خلاصه پژوهش
عنوان و خلاصه پژوهش رو به عنوان آخرین قسمت بنویسین چون این دو ارتباط مستقیمی با بقیه قسمتها دارن. به این شکل، ساختار پژوهش جالبتر و کاربردیتری دارید.